Zorgelijk
‘Ja, maar, ik kan toch niet elke dag voor mijn eigen moeder gaan zorgen. Die woont in Vlissingen!?’ hoor ik in de trein. ‘Dan ga je toch verhuizen,’ wil ik roepen. Maar ik zwijg. Ik heb me er niet mee te bemoeien. Dingen liggen gecompliceerder. Een hypotheek, een vaste baan, een opgebouwd netwerk. We kunnen niet spontaan naar Vlissingen verhuizen als onze plicht ons roept. De zorg hebben we uitbesteed aan anderen. De regering doet moeder. Zo is dat geregeld. We betalen belasting en moeder kan een thuishulp aanvragen. Heel handig. Kunnen we ons eigen leven blijven leiden. Iedereen onafhankelijk en economisch zelfstandig. Dat is vrij. En vrijheid is een groot goed. Het is zo’n toestand om elkaar nodig te hebben. Daar houden we niet van. Een beetje mag wel, dat is charmant. Dat je soms een boodschapje voor elkaar doet. Of een klusje. Maar pure afhankelijkheid willen we niet. Vreselijk. Moeder geneert zich ook. ‘Sorry, dat ik het niet meer kan. Sorry, dat ik jullie nodig heb.’ Zo doen we dat in Nederland. Ieder z’n eigen bestaan. Maar de staat haakt af, roept: ‘Jongens, het geld is op. Tien minuten kunnen we bieden voor het aantrekken van een steunkous, maar als moeder verdrietig is, huilt ze maar alleen.’
En daar staan we dan. Ontkoppeld van elkaar. Dochter in Wageningen. Zoon in Hengelo. Moeder in Vlissingen. Natuurlijk is er een buurvrouw, maar die kan niet elke dag medicijnen toedienen.
Ik denk aan hoe het is in landen als Turkije, waar families bij elkaar wonen. Dan is er altijd wel een tante die als oppas fungeert, of zorgt voor oma. Helaas kan die tante, dan niet alleen een tante maar ook een irritante zijn. Dat hoort erbij. Zelfontplooiing is een schaars goed, maar je leert te verdragen.
Ik denk aan hoe het vroeger was. Mijn grootouders trouwden bij hun oom en tante in. Geld voor een eigen huis hadden ze immers niet. Het was voor hen niet gemakkelijk om het kroost op te voeden onder het strenge, toeziende oog van de oudere generatie. Mijn oma leerde zwijgen. Mijn oma leerde nederigheid. Mijn oma leerde te berusten. Die eigenschappen staan haaks op deze tijd.
We zijn te eigengereid om ons aan te passen, in te schikken, of op te offeren. Vrijheid is een groot en heerlijk ding. En dan zijn het notabene de liberalen die roepen: ‘Niet de staat, maar de eigen familie moet voor moeder zorgen.’
Een nobel streven. Maar wie durft het aan? ‘Wij staan voor je klaar, moeder!’